Fondacija_tuzlanske_zajednice
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Tri lekcije od Fondacije tuzlanske zajednice

Fondacija tuzlanske zajednice prva je i do danas jedna od svega dvije lokalne fondacije u Bosni i Hercegovini. Već preko 18 godina sprovodi najrazličitije projekte sa jednim istim ciljem – stvaranje boljeg života za sve u ovom kantonu. Upravo na njenom primjeru možemo dosta naučiti o načinima borbe za bolje okruženje, filantropiji u Bosni i Hercegovini i lokalnim fondacijama uopšte. Ovo su tri kratke lekcije od Fondacije tuzlanske zajednice.

Lekcija #1 – Velike promjene počinju malim koracima

Fondaciju tuzlanske zajednice 2003. godine osnovalo je 18 građana Tuzle ujedinjenih oko jednostavne ideje da promjene svoj kraj nabolje. Iako je počela sa grupom entuzijasta iz predgrađa, Fondacija se već u prvim godinama proširila na četiri grada tuzlanskog kantona (Srebrenik, Kalesija, Lukavac i Živinice) i 18 mjesnih zajednica, obuhvatajući sredinu sa oko 200.000 stanovnika. Baš poput inicijalne grupe, među tim stanovništvom spontano su počele da se formiraju nove skupine građana sa željom da utiču na svoje neposredno okruženje. U Fondaciji su one pronašle najprije inspiraciju, a potom i mentorstvo i neophodne grantove. Iskra moguće promjene brzo se proširila izvan Tuzle. A kada je Fondacija tuzlanske zajednice pokrenula nacionalnu platformu Doniraj.ba, koja i danas povezuje neprofitne organizacije i donatore širom Bosne i Hercegovine, postalo je jasno da poduzetnost i entuzijazam ne znaju za granice jednog šireg područja, već se mogu proširiti na cijelu zemlju.

Upravo se u ovom postepenom širenju kruga djelovanja vidi potencijal lokalne fondacije da oživi jedan grad, kraj, pa i cijelo jedno društvo. Sve počinje uočavanjem problema, osluškivanjem potreba i zbližavanjem sugrađana oko mogućih rješenja u jednoj zajednici, no već kad se prve inicijative sprovedu u djelo i dobre vijesti odjeknu, svima ubrzo postaje jasno da naše okruženje, nažalost i na sreću, zavisi od nas samih. Zato prva lekcija glasi – nijedna ideja, ni inicijativa za opšte dobro nije mala, niti ostaje usamljena.

Lekcija #2 – Lokalni put je najkraći put do rješenja

Fondacija tuzlanske zajednice, baš kao i svaka lokalna fondacija, inicijative i sredstva pronalazi lokalno, među svojim sugrađanima. Od početka do danas Fondacija prikuplja sredstva od raznih donatora, lokalnih preduzeća, institucija i građana i raspoređuje ih u nekoliko fondova, kao što su Fond za mlade, Fond „Volim Tuzlu“ i Fond aktivnih zajednica. Putem redovnih konkursa, a kroz te fondove, ona je dosad finansirala najrazličitije građanske ideje – od pokreta za zaštitu životne sredine, rješavanja problema pitke vode, renoviranja oronulih zgrada i uređenja javnih prostora, preko organizovanja kulturnih i sportskih događaja, do podrške otvorenom obrazovanju i najugroženijim građanima.

Stoga je još jedna važna lekcija koja nam dolazi od Fondacije tuzlanske zajednice upravo ta da se rješenja lokalnih pitanja najbrže i najefikasnije pronalaze baš tu – na lokalnom nivou. Dok su veliki sistemi i institucije po pravilu tromi i neefikasni, lokalne fondacije pokazale su se širom svijeta kao mnogo agilnije i usmjerenije na konkretne potrebe i rješenja. Drugim riječima, odgovor na pitanje kako će se jedan kraj razvijati leži u samoj zajednici i njenoj sposobnosti da se samoorganizuje.

Lekcija #3 – Ovo je maraton, a ne sprint

Mobilišući ljude, osluškujući ideje i prikupljajući sredstva, lokalna fondacija omogućuje da filantropija živi na duže staze. Kontinuirano organizovanje ljudi i prikupljanje donacija, nezavisno od odluka države i trendova tržišta, daje fondaciji dugoročnu, stratešku ulogu. Entuzijazam se ne završava na jednoj jedinoj inicijativi, niti na jednoj grupi aktivista, već se iskra održava iznova, dokle god ima stvari koje treba popraviti i ljudi spremnih da ulože trud u to. A njih je, vjerovatno, uvijek.

Jedan od tuzlanskih primjera koji potvrđuju „maratonski pristup“ lokalnih fondacija jeste mjesna zajednica Kiseljak u blizini Tuzle. Lokalne vlasti i neformalne grupe Kiseljaka obratile su se Fondaciji tuzlanske zajednice za podršku da ovaj izuzetno siromašan kraj postane bolje mjesto za život. Udruženja, institucije, škola i građani okupili su se i zajedno osmislili trogodišnji akcioni plan, kojim su postepeno napravili pomake u oblasti obrazovanja, socijalne i zdravstvene zaštite, infrastrukture, ekonomije i zapošljavanja. Ubrzo po organizovanju osnovali su i društveni centar, koji građanima i partnerskim organizacijama i danas nudi biblioteku i prostor za organizaciju različitih radionica i savjetovališta. Drugim riječima, Kiseljak je dobio sjedište gdje se „obični ljudi“ mogu okupiti i donositi odluke i tokom mnogo narednih godina.

Pokrenite lokalne promjene – osnujte lokalnu fondaciju

Upravo u cilju da podstakne osnivanje lokalnih fondacija širom Bosne i Hercegovine, pokrenut je konkurs „FONDACIJA NAŠEG KRAJA – ZAJEDNICA SE PITA!”, koji traje do 29. januara 2021. Program je osmišljen kao inkubator za lokalne fondacije, koji će pružiti informacije, mentorstvo, poznanstva, a nakon samostalno prikupljenog prvog fonda, i dodatna finansijska sredstva potrebna za osnivanje i dugoročnu podršku inicijativama vašeg kraja.

Da biste se prijavili na konkurs potrebno je da okupite neformalnu grupu od bar troje ljudi koji žive u istom kraju i koji su spremni da zajedno rade na osnivanju fondacije i prijavite se preko formulara do 29. januara 2021. godine.

Tri lekcije od Fondacije tuzlanske zajednice

Upravo na primjeru Fondacije tuzlanske zajednice možemo dosta naučiti o načinima borbe za bolje okruženje, filantropiji u Bosni i Hercegovini i lokalnim fondacijama uopšte.